Het wordt nu echt eentonig

Al drie keer eerder heb ik een stukje geschreven over deze voorouders in de 18de en begin 19de eeuw.
Ik plaatste daarbij dit portret uit het Rijks Museum.

catharina Theresia Weber
Catharina Theresia Weber (1760/61- 1847). Echtgenote van Joannes Titsingh, Amsterdam, miniatuur op ivoor mogelijk van Hendrik van Overklift,1795-1815.

Nog steeds probeer ik te achterhalen hoe haar leven en dat van haar man is verlopen. Veel wijzer ben ik na een jaar zwoegen niet geworden, maar wel weet ik dat een aantal zaken die ik eerder beschreef niet kunnen kloppen.
Hieronder leest u wat ik met vrij grote zekerheid toch te weten ben gekomen.

Deel I. Johannes
Ik begin in een grijs verleden in een Franse plaats met de mooie naam St André de Valborgne, een dorp nu in het Parc Nationale des Cévennes, dat schitterende natuurgebied even boven Montpellier. Dit idyllisch stukje Frankrijk was net als in zoveel delen van Europa al sinds het begin van de reformatie het strijdtoneel tussen de Katholieken en Protestanten. Toen Lodewijk XIV het Edict van Nantes opzegde en het protestantisme bij wet verbood, vluchtte vele Hugenoten weg uit hun geboortestreek. Zo trokken enkele families uit St André via Zwitserland naar Duitsland.
Een stuk boven Kassel en oostelijk van Paderborn ontstond aan de Weser bij het plaatsje Siebourg een nieuw stadje, Karlshafen, voornamelijk bewoond door Hugenoten. Onder hen bevond zich ook de jonge Etienne Teissonnière. Hij ontmoette daar een meisje Jeanne Marie Pronçeau, de dochter van vluchtelingen uit Zwitserland. In 1712 zijn zij getrouwd in het kerkje van Siebourg. Wat precies het beroep van Etienne was is onbekend, maar ik veronderstel dat hij zich bekwaamde in de heelkunde en pharmacie. Het stel kreeg negen kinderen, vier meisjes en vijf jongens. Het stadje had rond 1750 ongeveer 700 inwoners. Het is duidelijk dat niet voor allen een toekomst was weggelegd in Karlshafen. Ook van de familie Tessonniere zijn een aantal telgen de wijde wereld ingetrokken. Drie van hen zijn naar Nederland gereisd.

Rond 1745 kwamen de broers Jean François (Frans, 18 jaar) en Jean (Johannes, 15 jaar) met hun zuster Charlotte (23 jaar) in Amsterdam terecht. Gedrieën probeerden zij voet aan de grond te krijgen. Dankzij de inventiviteit van Charlotte slaagden zij daar goed in. Zij maakten medicijnen naar de oude recepten die zij van hun vader hadden meegekregen. Daar zat goede handel in. Bovendien bleek de kleine Johannes met veel flair bij allerlei kwalen een diagnose te kunnen stellen waarvoor zij de beste medicijnen “in huis” hadden. Hoewel hij klein van stuk was, maakte hij mede door het prachtige lakense pak dat Charlotte voor hem gemaakt had zoveel indruk dat de mensen hem op zijn zeventiende al aanspraken met “Dokter” of “Meester”.

Frans was avontuurlijker van natuur. Hij hoorde praten over de kansen die het VOC in het verre Indië bood aan mannen zoals hij. Hij meldde zich aan en in 1747 vertrok hij met 64 andere jongens naar de Kaap, om van daar door te reizen naar Indië. Door taal en spellingsproblemen veranderde zijn naam daar in Jean François Dezentjé en dat heeft hij maar zo gelaten. Hij is dus de stamvader van alle Dezentjes op de wereld (dus ook van de beroemde Indonesische schilder Ernest Dezentje, naar wiens werk ik nog steeds op zoek ben).

Johannes en Charlotte ging het intussen redelijk voor de wind. Zij dreven hun handel, gingen uit op gepaste tijden en werden verliefd. Johannes viel als een blok voor Maria Agnes Abels, een meisje dat weliswaar zeven jaar ouder was dan hij, maar ze zag er goed uit en wist van aanpakken. Charlotte ging met Jan Roodt, een vrolijke militair die behalve voor veel vertier ook meehielp dat er voldoende brood op de plank kwam.

Charlotte trouwde met Jan Roodt vlak nadat de achttienjarige Johannes zich op 20 oktober 1748 met zijn Maria in de echt had laten verbinden. Charlotte vertrok met haar man waarheen het leger hem nodig had, zodat Johannes en Maria in Amsterdam op zichzelf en elkaar waren aangewezen.
Gelukkig wist Maria van de hoed en de rand en hun praktijk werd op dezelfde voet voortgezet. Al snel diende hun eerste kindje zich aan. De kleine Johanna Maria Tessonie werd gedoopt op 18 november 1751 in de Waalse Kerk. Omdat de naam Tessonnière soms wat moeilijk lag in het Amsterdamse en de naam Titsing een vertrouwde klank had bij de patiënten (er was in die tijd een beroemde arts, Doctor Medicinae Abraham Titsingh, deken van het gilde van geneeskundigen), liet Johannes zich steeds vaker meester Titsing noemen. Die naam was makkelijker te spellen en verschafte hem status. Nu weet ik dat het toch op veel verschillende manieren werd geschreven, zowel in officiële stukken als in kranten. Zo lees ik als het hem betreft soms Tissing, Tessing en zelfs Titsingh. Zijn volgende kind werd gedoopt als Johannes Titsing op 7 juni 1753. Daarna volgde nog Franciscus (1754), Elisabeth (1755) en Hendrik (1759) allen met de achternaam Titsing.
Zijn vrouw Maria Abels stierf in 1783, maar van de oude Johannes zullen we nog veel horen.

Morgen volgt deel 2

 

Advertenties

Over hanskwaster

I'm born in 1944 in Haarlem The Netherlands. My profession is visual artist and art teacher. I am married and have two sons.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

9 reacties op Het wordt nu echt eentonig

  1. Thérèse zegt:

    Geen wonder dat het vreselijk moeilijk zoeken is met al die namen die maar steeds veranderen en daarbij de spelling ook nog eens.

  2. Aron zegt:

    “Rond 1845…” veranderen in: Rond 1745…

  3. Janine vd Sluis zegt:

    Als nazaat van Tessonniere/Titsing is het ontzettend leuk om dit alles te lezen! U heeft er al enorm veel tijd in gestoken als ik het zo begrijp… Mijn bet-bet-bet-overgrootvader was Johannes Gerardus Titsing (ca. 1791 – 1833). Heel leuk om dat portretje van diens moeder te zien !!

    • hanskwaster zegt:

      Dank je Janine voor de reactie. Fijn om te horen dat je het kan waarderen, want soms dreigt mijn fantasie een beetje met mij op de loop te gaan. Maar ondanks dat het interpretaties zijn, alles is wel gebaseerd op feiten uit archieven.
      Heel leuk om er weer een (heel ver) familielid bij te hebben. Welkom.

    • Hoi Janine. Heb dit net gevonden!
      Leuk om te lezen, Hans, ik ben ook een afstammeling van de Teissonierre/Titzing/Titsingh/Titsing familie.
      Mijn moeder is een Titsing.

  4. rita Scholte in 't Hoff-Titsing zegt:

    Heb het verhaal gelezen en genoten. Ik ben n.l de moeder van Nicolette, Rita Scholte in’t Hoff-Titsing. Mijn man en ik zijn in Karlshafen geweest en hebben daar het Hugenotenmuseum bezocht.
    Daar hebben ze alle gegevens over de Hugenoten en zijn zeer content indien ze nog meer gegevens over de Hugenoten kunnen krijgen. Wij zijn ook naar St. Andre de Valborgne geweest.
    Via het gemeentehuis aldaar kregen we een adres van een plaats in de buurt waar nog meer gegevens over onze voorouders liggen. Via een plaatselijke houtzagerij Tessonniere werden we naar zijn broer gestuurd.Van hem hoorden we dat zijn zoon de genealogie van de Franse tak had uitgezocht. Helaas nog geen contact gehad, mijn Frans is zeer slecht. Maar staat nog op mijn too do lijstje.

    • hanskwaster zegt:

      Hoi Rita, fijn dat je het kan waarderen. Ik heb grote bewondering voor iedereen die verre reizen onderneemt om ter plaatse op de hoogte te worden gebracht. Ikzelf probeer alles vis het internet uit te pluizen. Als ik al een archief bezoek is dat meestal in Nederland (Deb Haag, Amsterdam, Utrecht, Dordrecht en Den Bosch zijn mijn favorieten). Frankrijk levert ook mij een taalbarrière helaas..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s