Marie Frederika Cornelia Hamminck Schepel

Je zal maar zo heten hoor ik u denken.
Toch is zij best beroemd geworden, want zij was lange tijd de Maria_Frederika_Cornelia_Hamminck_Schepellevensgezel van Eduard Douwes Dekker, u weet wel: Multatuli.
Veel mensen zullen haar kennen als Mimi Douwes Dekker, want na de dood van Multatuli’s vrouw, Tine van Wijnbergen, is zij met de schrijver getrouwd.
Tijdens zijn leven en ook na diens dood heeft Mimi veel betekend voor de verspreiding van Multatuli’s literaire werk.

Ik kom hierop omdat ik in haar boek: Brieven van Multatuli, een passage tegenkwam die gaat over een van mijn voorouders. “Ja daar is ie weer”.
Het gaat over Jean Henri Dickelman, de vader van de oma van mijn oma De Vries. Dickelman was ambtenaar in het bestuur van Nederlands Indië. Als hij assistent-resident is in Krawang krijgt hij op 13september 1845 een assistent toegewezen: Eduard Douwes Dekker. 

Dan nu het stukje waarin Mimi verteld over een herinnering van Eduard (die zij soms Dek noemt). 

Daar kreeg hy last om voor drie maanden naar Krawang te gaan, om den adsistent-resident aldaar ter zyde te staan. Zyn wachtgeld zou aangevuld worden tot fl. 200. Het was dus geen vaste aanstelling en bovendien beneden zyn rang. Hy dacht er aan om zyn ontslag te nemen. In dien tyd was de tegenwoordige Raad van Indië Hoogeveen kommies by het departement van cultures en producten, en diens vader die toen Raad van Indië was, raadde Dek aan om te gehoorzamen. Bovendien het was maar om drie maanden te doen. Dek ging dus naar Krawang, en daar hy slecht by kas was legde hy den weg te voet af. ‘Het is een heel eind van Buitenzorg naar Krawang, zeide hy, men moet twee bergketenen passeeren gescheiden door een diep steil dal, zooals kinderen het teekenen zouden. Hoe ver het is weet ik niet meer, maar weinig Europeanen zullen dien weg te voet hebben afgelegd. Myn jongen bleef achter, hy kon my niet byhouden. Nu, op dien tocht kwam ik eens ’s avonds tegen donker aan een landhuis (Tjirigien of zoo iets noemde hy het) het was van Arnolds. Ik kwam daar aan, riep een jongen, en zei hem dat hy aan zyn heer zou zeggen dat er een Europeaan was die om een nachtverblyf vroeg. M’nheer was niet te huis, zeide hy. Nu dan moest hy ’t aan Mevrouw vragen. Hy kwam terug met de boodschap: ‘M’nheer moet niet kwalyk nemen, maar Mevrouw durft niet, Mevrouw is bang.’ Hy hield een lantaarn in de hand en bekeek me, hy vond zeker dat ik er niet voordeelig uitzag. Nu, dat wil ik wel gelooven, na zoo’n tocht! Ik stuurde den jongen nog eens naar binnen. ’t Was nacht, althans na zes uur, aan voortgaan was niet te denken door die bosschen met tygers, ik stuurde hem dus nog eens naar binnen. In dien tusschentyd schreef ik op een der kolommen der galery een versje. ‘Dek wilde my het versje zeggen, doch herinnerde er zich nog maar enkele woorden van.

Mevrouw Arnolds bleef weigeren hem te ontvangen. De jongen, de bediende, raadde hem toen aan naar den mandoor te gaan, en daar bleef hy dien nacht. De oude heer Dikkelman was assistent-resident te Krawang. Hy had vroeger in den oosthoek te Malang dezelfde betrekking vervuld, en had zich toen daar byzonder verdienstelyk gemaakt by de koffy-cultuur. Door intriges van de familie Hofman, die zoowel in Krawang als by Malang landgoederen had, werd hy verplaatst en dit verbeeldde een bevordering, daar hy hier geen resident boven zich had, dus zelfstandig was. Maar hy gevoelde zich ongelukkig in dit land, waarvan hy de taal niet verstond. Ook was hy niet vertrouwd met zyn nieuwen werkkring. Er was achterstand in stukken, enz. Dekker werd nu gezonden om dit by te werken. De oude heer Dikkelman was aan den drank geraakt, en hy en zyn vrouw zagen den jongen beambte aanvankelyk aan als een soort spion. Maar dit veranderde weldra. Na verloop van drie maanden gaf Dikkelman Dekker een getuigenis dat hy hem van groot nut was geweest, en daarop vertrok Dek met postpaarden van Krawang naar Buitenzorg. Tine kon het te Parkan Salak niet meer uithouden. Zeer geprikkeld daardoor ging Dek op zekeren dag in rytenue op audientie by den Gouverneur-Generaal Rochussen. Er is, in ’t Buitenzorgsche, meen ik dat hy zeide, eene byzondere industrie. De vrouwen verwen daar draden die ze daarna weven. ’t Zyn zeer heldere kleuren en de eigenaardigheid is, dat men zelf een patroon bestellen kan.’ Nu van zulk goed had ik een pantalon aan, zeide hy, een zeer bonte schotsche ruit. Rochussen ontving my niet vriendelyk.
– Waarom ben je teruggekomen? vroeg hy.
– M’n tyd was om. Ik was er heen gezonden voor drie maanden.
– Nu, dan zou ik verwacht hebben dat je my verzocht daar nog wat te mogen blyven.
Ik ging terug naar ’t logement en dacht na. Eindelyk kwam ik tot ’n besluit en schreef een rekest, zóó: Dat ik op Poerwakarta m’n drie maanden, zooals bevolen, gebleven was; dat ik daar voldaan had (ik lei ’t getuigschrift van Dikkelman over) dat, ofschoon me by besluit van den zooveelsten een plaatsing in myn rang was toegezegd, en ik dus niet ingenomen kon zyn met een ter beschikking-stelling van den ads.-res. van Krawang beneden m’n rang en m’n inkomen. 

Zie: http://www.dbnl.org/tekst/mult001mdou03_01/mult001mdou03_01_0003.php

 Even voor mijn familie:

Oma heette: Cornelie Eerdmans, (geb. 1881).
Haar moeder heette: Wilhelmina Arendsen Hein, (geb. 1856) .
Haar moeder heette: Anna Cornelia Dickelman, (geb. 1839)
Die was een dochter van Jean Henri Dickelman (“De oude heer Dikkelman” dus, geboren in 1794) en Anna Cornelia Krayenhoff, (geb.1798).

UPDATE

In hetzelfde boek komen over-oud-opa-en-oma nog eens voor.
Op blz.31 staat een stukje uit1876, waarin Multatuli verteld over zijn 2
de verblijf in Krawang (Karawang), nu samen met  Everdine (Tine van Wijnbergen, zijn eerste vrouw). Eduard heeft de naam niet helemaal goed onthouden want hij heeft het nu over de heer en mevrouw Dilleman.

Hy zond me toen voor drie maanden naar Krawang, waar een oude resident was, Dilleman, die wat hulp of opzigt noodig had. ’t Was een moeilyk baantje. Ik volbragt het met de meeste discretie, en keerde na drie maanden terug. Rochussen beval me daar weer heen te gaan. In godsnaam! Maar we trouwden eerst. Mevrouw Dilleman had ons en amitié genomen en we logeerden by haar. Na nogmaals zes maanden verblyf te Krawang, keerde ik naar Batavia terug.

 

Advertenties

Over hanskwaster

I'm born in 1944 in Haarlem The Netherlands. My profession is visual artist and art teacher. I am married and have two sons.
Dit bericht werd geplaatst in diversen, Geen categorie, genealogie. Bookmark de permalink .

7 reacties op Marie Frederika Cornelia Hamminck Schepel

  1. Thérèse zegt:

    Wat leuk dat zij Multatuli gekend hebben. Dat kan lang niet iedereen zeggen, nietwaar?

    • hanskwaster zegt:

      Nee, Thérèse je hebt helemaal gelijk. Die paar duizend, die tijdens zijn leven contact met hem hadden, zijn er allang niet meer. Dat geldt natuurlijk ook voor mijn voorouders. Maar het geduldige papier maakt ons toch een beetje deelgenoot.

  2. Aron zegt:

    Ha pa,
    Zie het boek: Narrative of the Surveying Voyage of HMS Fly
    Op pag. 101-102 komt Dickelman ook voor, maar dan als een zeer energieke man die juist niet is aangetast door de tropen. Hier dus een totaal ander beeld van de man rond dezelfde tijd.

  3. Aron zegt:

    Zie MALANG Beeld van een stad A. VAN SCHAIK waarbij Dickelman de vulkaan Semeru beklom.

  4. Aron zegt:

    [Junghuhn] ?? -1849(C.0541)Goenong Smeroe of Maha Meroe de hoogste berg op Java (eene schets)TNI. 1849, p.112-138.Het gaat hier om een beklimming op 24 september 1844, door de heren W. de Vogel -resident van Passoeroean-en Ass.Res. J.H. Dickelman, van deze residentie. Het stuk is anoniem.

    Vond bovenstaande bij het oude Tropeninstituut. Die beklimming zou dus hebben plaatsgevonden in 1844. Brachten de koelies de sterke drank naar boven? Of was er wat anders aan de hand met die Dickelman.

  5. hanskwaster zegt:

    Ha Aron. Wat goed gevonden. We zullen Douwes Dekker niet meer zomaar op zijn woord geloven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s