De familie van mijn opa

Over mijn opa Brugman heb ik eerder geschreven (zie hier), maar toen ging het vooral over de kinderen uit zijn eerste huwelijk.
Veel herinneringen aan de man heb ik niet. Ik was vijf jaar toen hij overleed. Dus heb ik mij een beeld van hem gevormd uit de spaarzame foto’s waarop hij voorkomt en een fragmentje van een smalfilm die mijn vader in de oorlog maakte van het familieleven. Daarin zie ik hem in de huiskamer zitten terwijl hij met een minzame glimlach het gedoe van mijn broer en zussen gadeslaat. Een kleine oude man met spaarzaam haar en een door het leven getekend gezicht. Maar ook de vele anekdotes die over de relatie van opa en oma de ronde deden hebben bijgedragen aan het beeld dat ik van hem heb.
Nu ik mij verdiep in de genealogie krijgt dat beeld meer en meer diepgang en moet ik die zelfs hier en daar bijstellen.

Hier zijn geschiedenis in een notendop.
Hij werd geboren als Franciscus Johannes Gerardus Brugman op 27 februari 1866 op de Zeedijk 368 in Amsterdam. Hij was het derde kind van zijn ouders, maar de twee broertjes voor hem waren op dat moment al gestorven. Na een jaar werd zijn zusje Johanna geboren, maar de tweede miskraam daarna werd zijn moeder fataal. Frans was vijf toen zij overleed, dus zal hij maar weinig herinneringen aan haar hebben gehad.
Een jaar later hertrouwde zijn vader en daarna werd het gezin verruimd met drie zusjes en een broertje. Ik heb geen aanwijzingen dat zijn stiefmoeder hem en/of zijn volle zus ook “stiefmoederlijk” behandelde. Om te reconstrueren hoe zijn leven is verlopen ben ik aangewezen op spaarzame aanwijzingen in de diverse akten die zijn opgemaakt.
Zo lees ik in het register voor de militie van 1886 dat de dan twintigjarige Frans matroos is bij de Kon. Ned. Marine en dus is vrijgesteld voor de Nationale Millitie. Ik vermoed dat hij al op 14-jarige leeftijd naar zee is gegaan, want het was thuis geen vetpot. Mijn moeder vertelde dat hij in het begin nog op zeilschepen voer. Dat betekent dus dat hij niet het vak van zijn vader heeft opgepakt. Die had, net als diens vader en grootvader, van jongs af aan gewerkt als smid. Al vind ik ook een vermelding dat hij “tapper” is (1872), maar in 1888 overlijdt hij en de doodakte vermeldt hem als smid. Frans blijft zeker nog tien jaren zeeman, want als hij trouwt in 1895 krijgt hij van de Nat. Militie een vrijstelling als zijnde matroos ter koopvaardij. Daarna heeft hij afwisselend werk aan de wal (pakhuisknecht, kwartiermeester, werkman, portier) of op zee (matroos, bootsman).

wintertuin roetemeijer
De “Wintertuin” van Roetemeijer (maar daar kom ik straks pas op).

Opa Frans Brugman had dus een broer en vier zussen.
Zijn broer Antonius staat te boek als “werkman” (1896) of als “steenzetter” (1932). Hij is twee keer getrouwd en kreeg zes kinderen (drie jongens, drie meisjes) bij zijn eerste vrouw (Tante Claasje), die in 1931 is overleden. Toen hij hertrouwde (Tante Cor), waren zijn kinderen al het huis uit.  Ik heb niet kunnen vinden wanneer deze broer is overleden.
Zijn oudste zus, Johanna, was in 1897 getrouwd met de destijds 39-jarige metselaar Oom Dirk van Odijk uit Maarssen. Zij woonden o.a. in Amsterdam, Enkhuizen, Ermelo en kregen drie kinderen (twee jongens en een meisje die maar 8 jaar is geworden). Ook van haar weet ik niet waar en wanneer zij is overleden.
Over zijn zuster Alida ben ik wel meer te weten gekomen, maar nergens dat zij contact had met Frans. In 1900 is zij getrouwd met Jean Pierre Roetemeijer. Hij was wijnkoper en zijn vader was eigenaar was van Biertapperij Roetemeijer in de Amstelstraat. Dat was DE uitgaansgelegenheid van Amsterdam eind 19de eeuw, met de beroemde Wintertuin en het Panopticum (wassenbeeldenmuseum). Maar in 1900 had de tent al flink ingeboet en verloor van de concurrentie aan het Rembrandtplein en vooral het Leidseplein. Jean en Alida krijgen aanvankelijk vier kinderen (drie jongens en een meisje). Eind 1911 wordt Jean opgenomen in het Krankzinnigengesticht “Coudewater” in Rosmalen. Ik weet niet waarvoor hij werd behandeld, maar zijn vrouw en kinderen wonen op dat moment zelfstandig in Zutphen. Van de behandelende artsen mag Jean in juli 1913 weer naar huis en vertrekt hij naar Zutphen om zich daar bij vrouw en kinderen te voegen. Toch gaat het niet heel goed, want op 16 december van dat jaar gaat hij terug naar Rosmalen. Alida gaat met haar kinderen terug naar Amsterdam. Kennelijk komt Jean daar af en toe bij haar op bezoek, want in juni 1915 bevalt zij van een dochter die Maria Roetemeijer wordt genoemd. Kort daarna zet zij een echtscheidingsprocedure in werking, die in april 1920 zijn beslag krijgt. Toch houdt zij nog steeds van de vader van haar kinderen. Zij gaat in Waalre wonen, waar zij huishoudster wordt bij de gemeentelijke arts Samuel Cramer. Cramer wordt diverse malen overgeplaatst o.a. naar Rheden, Arnhem, Zutphen, Echt en Voorst. Alida is steeds met hem meeverhuisd, alleen haar kinderen zijn respectievelijk naar elders vertrokken. In 1930 is Samuel Cramer in Voorst overleden en Alida vestigt zich in 1931 in Nijmegen. Vanaf dat moment ben ik haar spoor bijster.
De derde zus van Frans heette Maria. Zij was geboren in 1874 en trouwde in 1897 met Leendert Post. Toen zij trouwden was Leendert werkman, maar later gaf hij op tuinman te zijn. Weer later wordt hij vermeld als warmoezenier, dan weer als werkman en tot slot in 1932 als groentehandelaar. Maria en Leendert hebben vier kinderen gehad (een meisje en drie jongens) en hebben altijd in Amsterdam gewoond. Maar verder ben ik over hen niets te weten gekomen.
De jongste van het gezin waarin Frans opgegroeide was Carolina, geboren in 1881 en gehuwd in 1920 met de boekbinder Hendrik Hilhorst, weduwnaar van Catharina Kaatee. Van hen weet ik verder helemaal niets. Hebben zij kinderen gehad?

Dit zijn dus allemaal ooms, tantes, neven en nichten van mijn moeder en daar heb ik nog nooit van gehoord. Ik vraag mij zelfs af of mijn moeder weet heeft gehad van hun bestaan.

Advertenties

Over hanskwaster

I'm born in 1944 in Haarlem The Netherlands. My profession is visual artist and art teacher. I am married and have two sons.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie, genealogie. Bookmark de permalink .

Een reactie op De familie van mijn opa

  1. Pingback: Half-familie is ook familie | noggenblog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s