De Van Deldens

Dit gaat over de familie Van Delden. Al moet ik er meteen bij vermelden dat, hoewel de genealogische gegevens (voor zover ik weet) kloppen, alle persoonlijke eigenschappen fictief zijn. De namen heb ik onveranderd gelaten, maar geen van de mensen waarover het gaat heb ik persoonlijk gekend of op afbeeldingen gezien. Mijn “Indische” familie, de familie van mijn oma De Vries, heette Eerdmans. Van die kant heb ik wel eens horen spreken over de Van Deldens. De spreker vond ze dan arrogant. “Zij keken op ons neer”.

Nu weet ik dat de grootmoeder van mijn oma Wilhelmina Helena van Delden heette, dat zij in 1824 geboren is in het Gelderse Goor. Hoe zij in Indië verzeild is geraakt en daar getrouwd is met Suffridus Eerdmans, heb ik pas veel later ontdekt. Dat verhaal vertel ik nog wel eens als vervolg op mijn boek SUFFRIDUS, de Officier van Gezondheid in het leger van de Bataafse Republiek, Napoleon en Willem II.

Dit verhaal begint ook bij Koning Willem II, maar dan als naam van een suikerfabriek. Of eigenlijk bij een krantenbericht dat ik tegenkwam op Delpher.nl, de site met de duizenden historische kranten.

de erfenis  Bericht in de Java-Bode van 19 december 1891  over de aandelen voor de suikerfabriek “Koning Willem II” te Modjosarie (bij Soerabaja) op Java.

Hieronder volgt de transscriptie van het artikel met daar tussen, in blokjes, aantekeningen die ik heb gemaakt over de personen die daar genoemd worden.

Bij de Javaanse Courant zijn gevoegd de statuten van de naamloze vennootschap „Maatschappij tot exploitatie van de suikeronderneming koning Willem II”, die te Soerabaja is gevestigd en waarin de eigenaren dier fabriek deze hebben ingebracht voor een som van f 492.000,-, verdeeld in 984 aandelen van f 500,-.

  1. NB) De Suikerfabriek Koning Willem II is in 1865 voor f 429.000,- gekocht door de (half-)broers Arnoldus Johannes en Franciscus van Delden en de hr. Klinkhamer [1].

De directie van de suikerfabriek werd gevoerd door de firma Fraser Eaton & Co te Soerabaja. Arnoldus (zoon van Augustinus van Delden en zijn 1ste vrouw Machtelda Koning) was vooral actief als bestuursambtenaar.  In 1822 vertrekt hij van Java naar de Molukken. Later is hij secretaris in Manado (Noordoost Celebes) en commissaris in Nieuw Guinea.
Franciscus (zoon van Augustinus en zijn 2de vrouw Anna Schneider) is samen met Arnoldus de oprichter van een negotiehuis onder firma Van Delden & Co te Manado. Later is de handelsonderneming gevestigd in Soerabaja. Beiden zijn in 1891 al overleden.
De eigenaren van de suikerfabriek zijn dus hun erfgenamen.

Aandeelhouders zijn:
Baronnesse Ricca della Doppia, geb. van Delden, eerder weduwe van J. Greig, te Milaan,        78 stuks. Drie minderjarige kinderen Greig, elk 16 ; 

Dit betreft Elisabeth Johanna Magdalena van Delden (1853- 1900), dochter van Franciscus van Delden en Maria Duyvné. Zij is in Indië gehuwd geweest met James Greig (1840-1889), met wie zij drie kinderen had (Frank, Edwin en Cora). Het gezin Greig woonde tot 1889 in Soerabaja. In 1890 is Elisabeth in Italië gehuwd met Baron (Duc) Ricca della Doppia en woont in Milaan (haar dochter Maria Pia Ricca della Doppia was in 1891 pas of nog niet geboren en kon nog geen aandeelhoudster zijn).

mevr. de Klerck, geb. Schut, weduwe van A. J. van Delden, 90 ;

Henriette Schut was de 2de vrouw van Arnoldus Johannes van Delden (1804-1885), secretaris van de resident van Menado (nu Manado) en commissaris van Nieuw Guinea. Op 3 februari 1887 in Ridderkerk hertrouwd met dr. A.W. de Klerck (1832 -1905).

G.A. van Delden 12 ; 

Gerardus Arnoldus van Delden (1824-1902), zoon van Arnoldus van Delden en zijn 1ste vrouw Henriëtte Walsen.

J.W. en F. G. A. van Delden elk 8 ; 

Johannes Wilhelmus van Delden (1830-1899) en Franciscus Gerardus Augustinus  van Delden (1834-1911) waren ook zoons van Arnoldus van Delden en zijn 1ste vrouw Henriëtte Walsen.

A.A. van Delden 12 ; 

Augustinus Ambrosius van Delden (1842-1912) was ook een zoon van Arnoldus van Delden en zijn 1ste vrouw Henriëtte Walsen.

Wed. Spreutels geb. van Delden 8 ; 

Henriëtte Arnoldine van Delden (1840-1921) was een dochter van Arnoldus van Delden en zijn 1ste vrouw Henriëtte Walsen en getrouwd geweest met Willem Jan Baptist Spreutels (1833-1889).

Wed. van Baak geb. van Delden 8 ;

Maria Johanna Wilhelmina van Delden (1844-1915) was een dochter van Arnoldus van Delden en zijn 1ste vrouw Henriëtte Walsen en getrouwd geweest met Bastiaan van Baak (1827-1890).

Mr. B. H. en L. A. H. van Delden elk 8 ; 

Mr. Benjamin Hendrik van Delden was een zoon van Arnoldus van Delden en zijn 1ste vrouw Henriëtte Walsen en Lodewijk Arnold Hendrik van Delden was een zoon van Arnoldus van Delden en Henriëtte Schut (de latere mevr. De Klerck [2]).

Mr. W. J. Essers 62 ; 

Mr Werner Joseph Esser (1838-1902) was een jurist die o.a. substituut Griffier bij de landsraad voor justie in Soerabaja was. Hij is getrouwd geweest met Maria Magdalena Wilhelmina Gijsberta van Delden van 1870 tot 1886. Zij hadden drie kinderen.

Mevrouw M. M. W. G. van Delden 62 ; 

Maria Magdalena Wilhelmina Gijsberta van Delden (1851-1912) was een dochter van Franciscus van Delden (1810-1874) en zijn 2de vrouw Maria Duyvné en van 1870 tot 1886 echtgenote van mr. W.J. Essers waarbij zij drie kinderen had.

Drie kinderen Fraser en vijf kinderen Gerritzen elk 2 ; 

De kinderen Fraser waren waarschijnlijk kinderen van De bewindvoerder van de suikerfabriek en handelspartner van de gebroeders Van Delden. De kinderen Gerritzen waren kinderen van Michelina Johanna Henriëtta Onnen, een dochter van dokter P.L. Onnen uit zijn 1ste huwelijk. Michelina was getrouwd met F.H. Gerritzen en zij is al op 29 oktober 1881 overleden.

A.F. B. van Delden 31 ; 

Arnoldus Franciscus Bernardus van Delden (1840-1924) was een zoon van Franciscus van Delden (1810-1874) en de inlandse vouw Arta.

E.Th. van Delden 250 ;

Eliza Theodoor van Delden (1849-1925) was een zoon van Franciscus van Delden (1810-1874) en zijn 2de vrouw Maria Duyvené.

Mevr. F.G. Lambrecht geb. van Delden 125 ;

Mevr. Françoise Geertruida van Delden, dochter van Franciscus van Delden (1810-1874) en zijn 2de vrouw Maria Duyvené, is op 15 juni 1874 te Menton (Fr.) getrouwd met de heer F. Lambrecht, die dus in 1891 al was overleden. Later is zij in Monaco getrouwd met ene heer Coltelli von Rocco Mare. Onbekend of zij ook kinderen heeft gehad.

Wed. Onnen, geb. Muller 102 ; 

Mevr. M.J.H. Muller was getrouwd met dr P.L. Onnen. Deze arts was ook actief als handelaar importeur (niet alleen medicijnen maar ook div. goederen) en was dus zo een beetje collega van de gebroeders Van Delden.

Mevr. van Bueren, geb. Onnen 8 ;

Mevr. Sophia Cornelie Migeline Onnen (1846-1913) was een dochter van dokter P.L. Onnen uit zijn 1ste huwelijk en gehuwd met Christiaan Johannes van Bueren (1831-1913). Op 30 mei 1886 werd zij medevennoot van de firma C.J. van Bueren & CO.

Wed. Wellenstein, geb. Onnen 8 ;

Dit betreft Mathilda Dorothea Sophia Onnen, dochter van dokter P.L. Onnen uit zijn 1ste huwelijk en gehuwd met Victor August Wellenstein (overleden op 23 juli 1887 te Londen/Engeland).

Mevr. Dowie, geb. Onnen 8 ;

Helena Elisabeth Onnen ( – ), dochter van dokter P.L. Onnen uit zijn 1ste huwelijk en in 1878 gehuwd met Adam Dowie (zij hadden 1 kind).

P.J., G. J. B. en W. A. Onnen elk 8 aandelen 2 ;

Ik heb niet kunnen achterhalen om welke personen het hier gaat, maar ik vermoed dat het allen (in 1891 nog minderjarige) kinderen van dokter P.L. Onnen betreft.

Directrice is de firma Fraser Eaton en Co, commissarissen zijn G. W. J. Kooy en J. P. M. Jolly, plaatsvervangend A. Dowie en Mr. M. Enschedé.

De onderneming van de gebroeders Van Delden dateert van voor 1840 (zie advertentie aanbieding van machines uit 1843). In 1898 werd na moeilijkheden de firma Fraser Eaton & Co genoodzaakt de directie van de onderneming neer te leggen (zie ook het laatste hoofstuk).

 

Het Verhaal:

Uit de uitgebreide familie Van Delden (stamvader Augustinus van Delden had 15 kinderen bij 3 opeenvolgende vrouwen) vertrokken een aantal (zeven) leden naar Nederlands Indië. Dat waren behalve mijn overgrootmoeder Wilhelmina, haar drie halfbroers, Arnoldus Johannes, Franciscus en Ambrosius. Ook haar (volle) broer Arnold en haar jongste zus Maria (Mimi) woonden in Soerabaja. Hun zuster Francisca was in 1861 op weg naar Indië toen zij aan boord van de ss Van Rijckevorsel is overleden.
Overoma’s jongste zus Mimi is op 18 november 1862 in Soerabaja getrouwd met Jan de Kadt uit Druten die op Java een tabaksonderneming runde. In 1867 deed Jan zijn onderneming de “Gading” te Malang van de hand en is met vrouw en dochter terug gegaan naar Nederland. In Gelderland is hij tabak gaan verbouwen tot hij in 1881 overleed.
Een halfzus van overoma, Anna van Delden, was getrouwd met de kunstschilder James de Rijk in Hilversum. Hun zesde kind, Franciscus Wilhelmus de Rijk, komen we in dit verhaal nog even tegen als procuratiehouder bij de firma Gebrs Van Delden & Co.
Maar eerst volgen we de broers Arnoldus en Franciscus.

Arnoldus Johannes van Delden (1804-1885)

Nadat Arnoldus naar Nederlands Indië aankwam, is hij als kleinzoon van een burgemeester al snel betrokken bij het Binnenlands Bestuur. Hij werkt als klerk op de algemene secretarie in Batavia.  In 1822 vertrekt hij vanuit Java naar de Molukken om adjunct-secretaris op de residentie van Amboina te worden. Hij is dan 19 jaar oud. In Amboina bezwangert hij in juli 1823 de dan 13-jarige Henriëtte Walsen. Haar zoon wordt door hem erkend en krijgt de naam Gregorius Arnoldus van Delden.
In 1828 wordt hij als commissaris meegezonden met een missie om Nieuw Guinea in bezit te nemen. Op 24 augustus plant hij de Nederlandse vlag namens Koning Willem I op het dan nog onbekende eiland. De bemanning van Zr.Ms. Korvet Triton begint met de bouw van een sterkte dat de naam van de Gouverneur zal dragen, fort Dubus, de baai krijgt de naam van het schip, de Tritonbaai. Van Delden is de 1ste Commissaris van Nieuw Guinea [3].
Terug in Amboina neemt hij Henriette mee naar zijn nieuwe standplaats Menado, waar zij in 1830 het leven schenkt aan zijn 2de zoon Johannes, twee jaar later aan zijn 1ste dochter Augustine en weer twee jaar later gevolgd door een derde zoon, Franciscus.
In 1835 vertrekt Arnold naar Nederland. Hij telegrafeert op 12 oktober 1837 vanuit Texel een groet naar de krant in Batavia en meldt dat hij op de terugreis is. Aankomst te Batavia op 17 januari 1838. In mei 1838 wordt hij benoemd tot secretaris op de residentie Menado, hij vertrekt zo spoedig mogelijk. Op 10 augustus komt hij aan in Soerabaja en vandaar vertrekt hij op 22 augustus naar Menado. Bijna onmiddellijk na aankomst is hij met Henriëtte getrouwd. Het volgende jaar wordt zijn eerste dochter geboren (1840, voor het eerst dat hij de geboorte van een kind in de krant annonceert).
In 1839 is hij mede-lid van de subcommissie onderwijs in Menado, maar in 1842 wordt hij plotseling op wachtgeld gesteld. Tegelijk had de resident J.P.C. Cambier zijn ontslag genomen. Cambier is op 22 december 1842 overleden. Op 1 januari 1843 komt hij met zijn gezin aan in Batavia om zijn zaak te bespreken. Toch reist hij terug naar Menado, alwaar zijn twee volgende kinderen worden geboren. In 1845  is hij terug in Batavia en  wordt op zijn verzoek eervol ontslagen uit het binnenlands Bestuur (in september dat jaar wordt zijn zoon Karel in Batavia geboren).
De familie reist terug naar Menado. Daar stort hij zich op de handel en richt op 6 januari 1847 samen met zijn broer Franciscus het negotiehuis Van Delden & Co op. 27 juni 1847 wordt zijn negende kind geboren. Het is een jongetje die Benjamin wordt gedoopt, maar drie weken later sterft zijn vrouw Henriëtte Walsen. Juli 1855 hertrouwt hij met Henriëtta Schut. Hij noemt zich A.J. van Delden sr, om verwarring met zijn jongste gelijknamige halfbroer (die in 1938 ook naar Indië is gekomen en in 1853 in Soerabaja trouwde met Barbara Brouwer) te vermijden. Tot 1861 wonen zij nog in Menado. Henriëtta zal nog vier kinderen baren, maar als hun jongste op 1 februari 1870 al na 15 dagen sterft, vertrekken zij naar Holland. Arnoldus Johannes van Delden is op 12 mei 1885 in Utrecht overleden. Hij was toen 81 jaar oud. 

Franciscus van Delden (1810 1872)

Franciscus van Delden was 2de luitenant te Apeldoorn, maar werd in 1833 overgeplaatst naar Indië. Op Sumatra kreeg hij bij een inlandse vrouw, wij kennen haar alleen als Arta, vier kinderen. In oktober 1840 werd hij benoemd tot 1ste luitenant en geplaatst bij de schutterij van Menado. Ook Arta verhuisde mee naar het Noord/Oost puntje van Celebes. In november 1841 werd hun vijfde kindje geboren. Maar het meisje, Anna Machtilda stierf al na twee dagen en week later is ook Arta overleden.
Franciscus vond voor de verzorging van zijn vier kinderen een liefdevolle vrouw, Maria Duyvené, waarmee hij op 24 mei 1843 in Menado is getrouwd. Hij neemt ontslag uit het leger en stort zich op de negotie, vanaf 1847 dus samen met zijn broer in de firma Van Delden & Co.  Later afficheren zij zich als de Gebroeders Van Delden.
De zaken gaan goed en Franciscus zet namens de gebroeders een vestiging op in Soerabaja, al blijven zijn vrouw en kinderen (in middels uitgegroeid tot een elftal) in Menado wonen tot 1853. Vanaf dat jaar is hij vooral actief in Soerabaja, al reist hij regelmatig heen en weer tussen Batavia, de Molukken en Soerabaja, hij woont tot 1860 in Embong Malang (Soerabaja). Zakelijk heeft hij veel te maken met notaris T.A. Klinkhamer (van hem horen we nog als het gaat om de suikerfabriek die in 1856 door de Gebroeders wordt gekocht).
Volgens advertentie in de Oostpost maakt Franciscus vanaf 1 januari 1858 geen deel meer uit van de firma gebroeders Van Delden (hij wordt opgevolgd door zijn zwager Suffridus Eerdmans). Op 18 januari 1860 vertrekt hij met zijn gezin naar Nederland de zaken worden behartigd door Anemaet en Co.
In De Haag maakt hij in 1861 deel uit van een aanbevelingscomité t.b.v. de slachtoffers van de overstromingen op Java. In november 1864 vertrekt Franciscus met zijn gezin (4 kinderen) weer naar Batavia (aankomst 11 januari 1865). Dat jaar kopen de Gebrs. Van Delden de suikerfabriek [4]. Hij woont in Modjokerto als op 22 februari 1868 zijn zoon Reinier overlijdt. Hij bemoeit zich voornamelijk met de suikerproductie/-handel, onafhankelijk van de Gebroeders (ook A. van Delden handelt op eigen titel). Franciscus woont in 1871 o.a. in Patok (ten zuiden van Soerabaja richting Malang). Hij is overleden te Soerabaja (of Batavia, de bronnen spreken elkaar tegen) op 28 oktober 1872. De weduwe vertrekt naar Europa (zij is overleden in Menton – Frankrijk bij haar dochter Françoise.
Als de gebroeders in 1856 de suikerfabriek overnemen wonen ze dus al een tijdje in Soerabaja al blijft de vestiging in Menado ook dan nog actief. Franciscus was een bekwaam administrateur. Hij deed de administratie van de suikerfabriek. Toen hij in 1872 overleed, was er nauwelijks ruimte voor rouwbeklag, maar moest men naarstig op zoek naar een nieuwe administrateur. 

De fa. Gebrs. Van Delden

Volgens de Javasche Courant Hebben de broers Van Delden hun negotiehuis opgestart onder de naam Firma Van Delden & Co in januari 1847.
Zowel Arnoldus (secretaris van de resident) als Franciscus (luitenant in de schutterij van Menado) hadden alle ruimte om handel te drijven voor en tussen de Molukse eilanden. Later was er vooral sprake van handel tussen Java of Soerabaja, waar de handelsschepen aankwamen en Menado. Vooral nadat Franciscus zich in Soerabaja vestigde bloeide de firma als nooit tevoren. Zoals wij zagen was de onderneming van de broers zeer succesvol. Er waren middelen genoeg om de uitgebreide kinderschaar op te voeden en te laten scholen.
Op 1 januari 1858 is Franciscus uit de gebroeders gestapt. Zijn plaats in de Gebrs. wordt overgenomen door Suffridus Hendrikus Eerdmans (mijn betovergrootvader), die getrouwd was met zus Wilhelmina van Delden.
Zie:oostpost 18 feb1858

Op 27 juli1861wordt Franciscus Willebrordus de Rijk (1841-1917) procuratiehouder van de firma Van Delden.
Franciscus de Rijk is een zoon van zus Anna van Delden, die getrouwd is met de Hilversumse kunstschilder James de Rijk. Later (1870) gaat Franciscus in verzekeringen bij zijn schoonvader de fa. Blavet assuradeuren. Om meer status te krijgen laat hij (of zijn zoon de beroemde jurist mr. Ferdinand Maximiliaan de Rijck van der Gracht) zijn familienaam veranderen in De Rijck van der Gracht.
Ook de andere zonen van Arnold hebben kortere of langere tijd voor de firma gewerkt. De handelswaar werd ook in detail verkocht in de toko’s van de gebroeders Van Delden. Er was een zaak in Menado, een in Soerabaja en een in Kedirie. De handel wisselde nogal en was afhankelijk van wat de schepen aanvoerden. Dus men verkocht levensmiddelen als boter, kaas, melk, vlees (zowel vers als in blik. Maar ook haring, ansjovis (“anchovisch”), rijst, meel, zout en suiker. Een belangrijk product was ook drank: wijn, port, champagne, cognac en jenever. Maar het meest divers was het non-food: kaarsen, lampen, lampenglas, petroleum, linnengoed, dameshoeden en politoer. Maar ook groter “spul” als: piano’s, rijtuigen, brandkasten, soms een heel schip inclusief lading of een woonhuis.
In de jaren tachtig had de Gebroeders Van Delden een grote naam in de regio Soerabaja. Aan het eind van de eeuw wordt de concurrentie steeds sterker en men heeft te kampen mat tegenslagen. In 1904 gaat de zaak failliet.

Suikerfabriek Koning Willem II

Al in 1824 werd door koning Willem I de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM) opgericht. De NHM verhandelde de producten die de belasting in natura, het Cultuurstelsel, opleverde. Maar al snel begon de NHM eigen ondernemingen op te zetten om de productie in goede banen te leiden, waarbij de inheemse bevolking niet werd gespaard (zie Max Havelaar, Multatuli). Een van de suikerondernemingen was de suikerfabriek Koning Willem II die, zoals de naam doet vermoeden, kort na 1840 zal zijn gesticht. De administrateur van de suikerfabriek, Francis Dawson Stavers, schrijft in 1854 een enthousiaste brief naar de krant om zijn tevredenheid uit te spreken over de nieuwe centrifuge. “Mijne hoofdsuiker gaf mij in 15 minuten steeds 50% no 18 à 20, de Pantattans van hoofdsuiker in 8 à 10 minuten”.
Ik heb verder geen gegevens over de productiviteit uit die beginperiode kunnen vinden, maar op 28 februari 1865 zet het agentschap Factorij van de NHM de suikerfabriek te koop. In juni van dat jaar wordt de fabriek verkocht aan de gebroeders Van Delden en notaris Klinkhamer. Het is de wens van Franciscus om een eigen onderneming te runnen. Hij investeert f 300.000,- zijn broer Arnold en notaris Klinkhamer doen mee met ieder f 75.000,-. Met kosten mee betalen ze zo f 451.000,- voor de fabriek. Franciscus wordt administrateur. Als Franciscus in 1872 overlijdt moet men op zoek naar een nieuwe administrateur. Ik heb niet kunnen vinden wie dat is geworden, maar de fabriek draait door en doet het goed.
Arnoldus van Delden is in 1885 overleden en ook dokter P.L. Onnen, die de aandelen van T.A. Klinkhamer had overgenomen, is dan al overleden. Om de erfeniskwestie goed te regelen wordt er in 1891 de “Naamloze Vennootschap Maatschappij tot exploitatie van de suikeronderneming koning Willem II” opgericht door alle eigenaren van aandelen. De waarde van de aandelen worden nu vastgesteld op f 492.000,-, verdeeld in 984 aandelen van f 500,- per stuk. De erfgenamen van Franciscus krijgen er 656, die van Arnold 162  en van  dr. Onnen krijgen ook samen 162 stuks, (zie hierboven hoe die verdeeld zijn).
Het bedrijf wordt met wisselend succes gerund.

Volgens het Koloniaal Verslag voor de 2de Kamer in 1897 presteren zij bijzonder goed.
De NV Koning Willem II (of Modjosari) heeft:

Oppervlakte met suikerriet beplant                708,5 bouws [5]
Productie in pikols [6]                                         70.850
Gemiddelde productie per bouw                      100
Aantal vaste arbeiders                                        170
Losse arbeiders gemiddeld                                0 à 200

Daarmee zijn zij   De 5de in grootte in het gebied (van 21 bedrijven).
De 10de in productie efficiëntie.
De 2de in aantal arbeiders.

Een aantal jaren gaat het goed maar de recessie eind twintigerjaren hakt er in. De fabriek maakt miljoenenverliezen. In oktober 1931 wordt het voltallige personeel ontslagen (zonder dat er een afvloeiingsregeling is getroffen). Mensen die al jaren op de onderneming wonen worden met vrouw en kinderen hun huis uitgezet. Men hoopt op een doorstart, maar de tijden zijn onzeker. In 1933 staat de 100-jarige fabriek al twee jaar stil en wordt in de wandeling “De Gekroonde Wanhoop” genoemd.[7] Ook in 1935 is er nog geen productie.
In het Nationaal Archief vindt men stukken over de onderneming onder nummer: 2.20.81
BB.27 Archief van de NV Maatschappij tot Exploitatie van de Suikeronderneming Koning Willem II, 1891-1939
De NV Maatschappij tot Exploitatie van de Suikeronderneming Koning Willem II werd opgericht op 21 maart 1891. Zij was statutair gevestigd te Soerabaja. Doel was de exploitatie van de suikeronderneming Koning Willem II gelegen in het regentschap Sidoardjo. Het maatschappelijk kapitaal bedroeg bij aanvang ƒ 492.000,-, verdeeld over 984 aandelen van ƒ 500,-. In 1931 werd getracht met behulp van een nieuwe emissie het bedrijf te reorganiseren. Vanaf dat jaar voerde de NHM de directie over het bedrijf. De praktische uitvoering van deze taak werd toebedeeld aan de Factorij; de statutaire zetel werd daarom overgebracht naar Batavia. Gezien de slechte economische vooruitzichten werd reeds in 1934 besloten de fabrieksinstallatie te slopen en de eigendommen te gelde te maken. In 1937 besloten de aandeelhouders tot liquidatie van de vennootschap. Op 29 december 1939 werd de liquidatierekening vastgesteld en de vennootschap ontbonden.

 

[1] Dit betreft mr. T.A. Klinkhamer, die in 1853 afstudeerde in Leiden op het proefschrift: “De Negotis Simulatis” en vervolgens enige jaren ver bonden was aan de rechtbank in Amsterdam . In 1857 vertrok hij naar Indië om (waarnemend) notaris in Soerabaja te worden. Hij was betrokken bij veel transacties van de fa. Gebrs Van Delden en ook bij de verkoop van het huis van F. van Delden toen die naar Nederland vertrok. Klinkhamer moest het kapitaal van Van Delden beleggen, kennelijk besloot hij mee te doen in de aankoop van de suikerfabriek. Ik vermoed dat de notaris Klinkhamer later zijn aandelen heeft verkocht aan dokter P.L. Onnen.

[2] Van Arnold en Henriëtte is op 6 februari 1870 nog een zoontje geboren, maar daarvan heb ik verder geen gegevens kunnen vinden. Omdat hij niet genoemd wordt vermoed ik dat hij al voor 1891 is overleden.

[3] https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22a.j.+van+delden%22&coll=ddd&page=1&sortfield=date&identifier=ddd%3A010242906%3Ampeg21%3Aa0002&resultsidentifier=ddd%3A010242906%3Ampeg21%3Aa0002

[4] Volgens het krantenbericht is het de firma Gebrs. Van Delden die de suikerfabriek koopt. Maar het is vooral op initiatief van Franciscus dat de suikerfabriek Koning Willem II wordt gekocht met financiële hulp van zijn broer en van notaris Klinkhamer. Alleen kon Franciscus die f 451.000,- niet opbrengen. De verhouding was daarom:  Franciscus nam 4/6 deel ,  Arnold nam 1/6 deel  en ook notaris Klinkhamer nam 1/6 deel voor zijn rekening . Dus Franciscus betaalde f 300.000,-, Arnold en Klinkhamer elk f 75.000,-. Ook de resterende f 1000,- (kosten ?) werden gezamenlijk gedragen.

[5] Een bouw = 500 vierkante Rijnlandse roeden = ca 7100 m2

[6] De pikol is een oude Maleise eenheid van gewicht, overeenkomend met het gewicht dat een arbeider kon dragen. De pikol kwam overeen met ongeveer 62 kg. 20 pikol was een kajong, ongeveer overeenkomend met een last. … http://nl.wikipedia.org/wiki/Pikol

[7] Soerabajasch Handelsblad 6 juli 1933

Advertenties

Over hanskwaster

I'm born in 1944 in Haarlem The Netherlands. My profession is visual artist and art teacher. I am married and have two sons.
Dit bericht werd geplaatst in diversen, Geen categorie, genealogie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s