Karel Frederik van Delden Laërne

Karel Frederik van Delden (1845-19400), de zoon van Arnoldus Johannes van Delden die niet genoemd wordt als een van de erven bij de verdeling van de aandelen van de suikerfabriek Koning Willem II te Modjosari. (zie mijn vorige post)
Karel had in 1872 officieel zijn familienaam laten veranderen, zodat hij verder genoemd wordt: Karel Frederik van Delden Laërne.
Had zijn vader hem daarna verstoten, onterfd misschien? Hij wordt niet genoemd in de advertentie bij het overlijden van zijn vader. Wel komt hij voor in advertenties van overlijden van een broer of (schoon-)zus.
Lange tijd heb ik gespeurd naar de herkomst van de toevoeging: Laërne.
In 1871-1872 studeerde Karel aan de Latijnse school in Delft voor het diploma “aanstaande ambtenaren voor de burgerlijke dienst in Nederlandsch Indië”. Een aantal van zijn medestudenten hadden indrukwekkende achternamen: baron Van Voorst tot Voorst, Ridder van Rappard, Schmidt auf Altenstadt, Van Lawick van Pabst en De Vulder van Noorden. Waarschijnlijk dacht Karel zijn kansen op een succesvolle carrière te kunnen vergroten door zijn naam te veranderen. Maar hoe kwam hij bij: Laërne?
Misschien was hij al in zijn jonge jaren geraakt door onderstaand stukje over een goede katholiek en dappere zouaaf uit Laerne die op 3 maart 1868 verwond raakte in de slag bij Mentana en daaraan bezweek.

Dood van den laatsten Martelaar van Mentana.
„De goede God heeft de laatste bloem van den „hof van Mentana geplukt:” Ziedaar de lieve en hartroerende woorden, waarmede ene religieuze den dood aankondigde van Leo Bracke, uit Laerne, bij Gent, sergeant bij de Pauselijke zouaven en den laatsten nog in het hospitaal van den H. Geest verpleegden gekwetste van dat roemrijk regiment. Hij is den 3 Maart ’s namiddags te halftwee ure overleden en zijn afsterven is zoo schoon, zoo treffend, zoo engelachtig geweest, dat wij vermenen zijne laatste ogenblikken aan de vergetelheid te moeten ontrukken.
„’t Is, zeide de Zuster Overste, den schoonsten, den kalmsten, den heiligsten dood, dien ik gezien heb.” Als men den zieke vroeg: „Wel! Bracke, hoe gaat het ?”— antwoordde hij steeds, met een zoeten glimlach: „Toch niet al te erg.” In den morgen van 3 Maart antwoordde hij : „Niet heel goed.” Inderdaad zijne krachten namen zichtbaar af. Men gaf er kennis van aan den aalmoezenier Paaps, die in het hospitaal gevestigd is. „Wel! Bracke, hoe gaat het vandaag met u?” „Niet al te wel, mijnheer de aalmoezenier.” —„Wilt gij de laatste H. Sacramenten ontvangen, mijn vriend?”— „O ja , zeer gaarne, met genoegen.”
Dit kort onderhoud had ’s morgens, ongeveer ten zeven ure plaats. Bracke ontving met de grootste godsvrucht de laatste Sacramenten. Hij antwoordde zelf, en met vurig geloof, op de gebeden der stervenden. Na de laatste smekingen, riep hij den Weleerw. heer Paaps. — „Denkt u, zeide hij tot hem, dat ik heden sterven zal?”— „Dat is vrij waarschijnlijk, mijn goede vriend !”— „O ! wat ben ik tevreden! wat ben ik tevreden!”
Enige ogenblikken later hervatte hij: „Denkt gij dat ik nog den gehelen dag zal moeten lijden ?” De Zuster die hem bewaakte antwoordde : „Dat zal u de plaats innemen van het Vagevuur.” — „Ja, gij hebt gelijk.”
Alsdan begon hij slaperig te worden, men meende rondom hem dat hij naar den hemel ging, hij opende de ogen weder: — „De goede God wil mij nog niet, mijne ziel wil nog niet vertrekken.”
Hij sluimerde weder in. In zijnen sluimer, glimlachte hij op zachte en zoete wijze. De glimlach des geluks en des vredes. Hij maakte verscheiden malen het teken des Kruizes. — De Zuster Overste zeide hem alsdan : „Wat scheelt u dan , Bracke ? Bracke , wat doet gij ?” — O ! Zuster , ik meende in den hemel te zijn! Laat mij dan vertrekken, opdat ik spoediger aankome !” De Weleerw. Heer Paaps naderde hem heel dicht: Bracke, hoor mij goed aan. Men zegt altijd dat het uur des doods een uur van smart en schrik is, op den drempel der eeuwigheid, zeg mij rondborstig of gij zulk gevoel ondervindt ?” — „O neen , mijnheer de aalmoezenier, ik ben zeer gerust, ik ben gelukkig , ik heb geen schrik, ik verlang te sterven.” Al die hem omringden, belastten hem alstoen met ene menigte boodschappen voor den hemel. De Zusters zeiden hem: „Gij zult ons bij den goeden God niet vergeten , niet waar ?” — Neen Zuster. — Gij zult voor mij ene genade aan de H. Maagd vragen ? — Ja, Zuster. — ledereen beval zich hem aan en met de grootste en zoetste gerustheid beloofde hij alles te zullen vragen, niemand te zullen vergeten. Omstreeks elf ure dacht men dat het laatste ogenblik gekomen was. Niet de minste beweging van geest of lichaam. De oppasser Béchet bukte zich naar hem en riep hem herhaalde malen : „Bracke! Leo!” — Hij opende de ogen weder: „Béchet, Béchet, wat hebt gij gedaan? Ik stierf, ik ging naar den hemel en gij hebt mij tegengehouden!” — De Eerw. heer Paaps hervatte: „Gij vergeeft het hem , niet waar ?” — O ! ja , van ganser harte !” Is dat groot, verheven , of liever heilig genoeg ? Een luitenant van de zouaven, die dezen wonderlijken doodstond bijwoonde, kuste Bracke op het voorhoofd. De zieke zag hem met een zoo helder oog en een zoo zoeten glimlach aan, dat den officier tranen uit de ogen welden. Eindelijk , ten half twee ure, „glipte hij heel zacht in de armen van den goeden God,” zonder het minste geweld, zonder den minsten schok. Geen enkel ooggetuige van dezen heiligen dood aarzelt te zeggen: „Bracke is in den Hemel.” De Zusters , de religieuzen , al de aanwezigen stortten tranen van geluk. De goede religieuzen wensten allen in de plaats van den overledene te zijn. Bracke, gelijk wij zeiden , was uit Laerne, in de omstreken van Gent. Hij is bezweken aan de gevolgen van een kogel die hem te Mentana getroffen en de ademhalingsorganen gekwetst had. Hij was een toonbeeld van soldaat: sedert kort was hij tot den graad van Sergeant bevorderd geworden. Laat de vrijdenkers en laffe belagers de heldhaftige jongelingen , die, gelijk Bracke, zich aan de zaak van de Kerk en van de vrijheid der zielen zijn gaan wijden, „als huurlingen, dweepzieken, een vrij land onwaardige burgers beschimpen, laat hen de Mazzini’s, de Garibaldi’s, de Orsini’s verheffen ; Wij bewonderen Pius IX, Pimodan, Lamoricière, onze dierbare en roemrijke zouaven, wij zijn trots op onze helden en scharen ons gaarne aan de zijde des gewetens en der eer in den strijd met de schande en de misdaad. Leggen wij dan, Katholieken van Nederland, leggen wij op het graf van Bracke, even als op dat van de Jong , Crone, van den Dungen enz. ene herinnering en een gebed neder. Zij zijn ginder, onder de schaduw van den dom van St. Pieter, de getuigen van ons geloof en onze liefde voor de Kerk. _ Verre van het Vaderland, rusten hunne gebeenten in den grond der martelaren, onder de hoede der engelen, die de eeuwige verrijzenis zullen voorzitten. Gegroet, verafgelegen graven! Gij schittert van roem. en van het graf van den martelaar van Christus gelijk van liet graf van den Christus zelven kan men zeggen : Sepulcrum ejus gloriosum.

Uit:”Weekblad van Tilburg”. Tilburg, 14-03-1868, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:000023771:mpeg21:p002

Advertenties

Over hanskwaster

I'm born in 1944 in Haarlem The Netherlands. My profession is visual artist and art teacher. I am married and have two sons.
Dit bericht werd geplaatst in diversen, Geen categorie, genealogie. Bookmark de permalink .

2 reacties op Karel Frederik van Delden Laërne

  1. Thérèse zegt:

    Een geweldig verhaal, Hans. Die beste, brave Bracke toch!

  2. hanskwaster zegt:

    Ja Thérèse, dat zal Karel ook gevonden hebben. Toch vond hij Laarne (zoals dat plaatsje heet) wat te gewoontjes en heeft op de e in Laerne twee puntjes gezet. Overigens vond ik in oude kranten ook wel eens Laèrne (dus met accent grave). Het ging hem kennelijk om de (on)juiste uitspraak.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s